Yoga và cuộc sống – Tìm kiếm tâm linh (p1)

Ít có quyển sách nào vừa đọc xong mình đã giở ra đọc lại từ đầu lần nữa. Cũng ít có quyển sách nào khiến mình phải mua 1 quyển sổ mới để ghi lại những điều cần làm. Ngộ nhất là đó là một quyển sách self-help. Mình từng tự nhủ không bao giờ đọc sách self-help, vì đủ tự tin không cần ai dạy mình sống thế nào ^^

Living your yoga (tác giả Judith Lasater) không được xếp vào dạng self-help, đúng hơn nó là sách về health/practice. Nhưng nếu bạn nghĩ sách này chỉ dành cho ai học yoga thì bạn bỏ lỡ cơ hội đọc được một quyển sách truyền cảm hứng tuyệt vời. Mình nghĩ đây là quyển sách thứ 2, sau The Alchemist (Paulo Coelho), làm thay đổi cuộc đời mình.

Sách được trình bày theo từng chủ đề như Spiritual seeking, Discipline, Courage, Truth, Love… Mở đầu mỗi chủ đề là 1 câu trích từ Yoga Sutra hoặc Chí tôn ca, tiếp theo là bài tiểu luận của tác giả, rồi đến phần thực hành, và cuối cùng là những câu Mantra for Daily Living, dạng như châm ngôn sống. Bạn có thể chọn làm theo hoặc không, bạn có thể đọc hết và không còn nhớ từng lời trong sách, nhưng ít nhất sẽ còn chút gì đọng lại trong bạn, chút gì đó tích cực, trìu mến, khiến bạn yêu thương bản thân và cuộc sống hơn.

Mình sẽ trích dịch những đoạn hay trong sách, hi vọng truyền được chút cảm hứng ý nghĩa cho thời gian lướt web của bạn.

Một số đoạn mình để nguyên tiếng Anh vì dịch ra tiếng Việt sẽ không còn hay nữa.

Spiritual Seeking

tada drashtuh sva-rupe’vasthanam

Then the seer abides in its essence. —Yoga Sutra 1:3

Vài năm trước, tôi đang làm việc và nhận ra đã để lạc mất một tờ hóa đơn đến hạn thanh toán. Trong lúc tôi lo lắng tìm tờ hóa đơn, cô con gái của tôi, khi đó 4 tuổi, vào phòng và hỏi tôi gì đó. Tôi nói tôi đang bận tìm một thứ quan trọng nên sẽ trả lời con sau. Vài phút sau, con bé quay lại khẽ hỏi, “Mẹ đã tìm thấy mình chưa, hả mẹ?” Tôi rất xúc động trước câu hỏi đó. Tôi đã tìm thấy mình, hay bất kì thứ gì khác, sau nhiều năm học yoga và tìm kiếm tâm linh? Tôi đã tìm được, nhưng “con đường” ấy không giống như những gì tôi hình dung khi mới bắt đầu bước vào hành trình này vào năm 1970.

Mới đầu, tôi tin rằng sống tâm linh (spiritual) có nghĩa là tôi phải tìm, phải kiếm, và phải đạt được một cái gì đó nằm ngoài bản thân mình, thứ đó phải đem đến cho tôi hạnh phúc và cảm giác hoàn thành. Ví dụ, tôi tìm cách kết bạn với những đạo sư và giáo viên nổi tiếng, vì tôi tin rằng họ có câu trả lời. Tôi luyện tập những chương trình yoga cứng nhắc, giữ các tư thế trong những khoảng thời gian dài đến đau đớn với hi vọng chuyển hóa bản thân. Và tôi đọc mọi quyển sách về yoga và giác ngộ mà tôi tìm được.

Tôi nghĩ rằng tôi đã hiểu làm một người tâm linh (spiritual) là như thế nào, cho đến ngày tôi rơi vào trạng thái nóng giận mà tôi chưa bao giờ gặp phải trong đời, vì bất đồng với một nhân viên…Vào lúc đó, tôi hiểu tại sao có người có thể giết người vì khoảnh khắc nổi nóng. Tôi bị sốc trước sự giận dữ tột cùng của mình và lui về phòng ngồi trong tuyệt vọng.

Sau nhiều năm thực hành yoga, sao tôi có thể trở nên nóng nảy đến vậy? Tôi cảm thấy mình vô dụng, và mọi nỗ lực của mình để đạt đến sự phát triển cao hơn về tâm linh đã trở thành trò đùa. Tôi có thể cảm nhận những ý nghĩ về con người tâm linh của mình cạn kiệt. Cùng lúc đó, một thứ khác lấp đầy tâm trí tôi. Đó là một cảm giác, một phát hiện, một trải nghiệm được tạo thành từ sự trấn tĩnh và bình yên.

Trạng thái này kéo dài ba ngày, suốt thời gian đó tôi không ăn cũng không  chợp mắt. Tôi thấy rõ ràng là tôi tìm thấy bình yên không phải nhờ ý nghĩ của mình về tâm linh. Bất kể thứ chúng ta tìm kiếm được gọi là tâm linh, thánh thần, hay sự giác ngộ, thì con đường dẫn đến nó đều phải đi qua tính người, được hoàn thiện bằng điểm mạnh và điểm yếu, thành công và thất bại của chúng ta. Bạn có thể nói rằng chúng ta dùng chính bản thân mình để khám phá chính mình. Trong trường hợp của tôi, tôi phải từ bỏ quan điểm của mình về sự giác ngộ mới hiểu được một chút về nó.

Nhiều bậc thầy đã chỉ ra con đường này, nhấn mạnh rằng họ (và giáo lý của họ) không phải là câu trả lời. Ví dụ, Chúa Jesus nói, “Nước của Thượng đế ở trong lòng anh” (The kingdom of God is within you (Luke 17:21)). Patanjali (tác giả Yoga Sutra) đề cập đến vấn đề tương tự trong quyển thứ nhất, câu ba, sách Yoga Sutra: tada drashtuh sva-rupe’vasthanam, dịch là “Then the seer abides in its essence.”  Câu văn quan trọng này làm rõ khái niệm cơ bản của Yoga Sutra. Ông bắt đầu bằng tada, nghĩa là “và khi ấy” hoặc “khi một người ở trong trạng thái yoga” (Cần lưu ý là Patanjal idùng yoga để chỉ “trạng thái toàn vẹn” cũng như việc thực hành liên quan đến trạng thái này). Và khi bạn ở trong trạng thái yoga, tức trạng thái toàn vẹn, bạn trở về con người thật của mình.

Một hình ảnh tôi thích dùng để diễn giải câu này với học trò của tôi là hình ảnh người thợ điêu khắc. Khi điêu khắc đá, người thợ loại bỏ tất cả những gì không phải là bức tượng. Người thợ không thêm vào bất cứ gì để tạo ra nó, chỉ có niềm hăng say làm việc. Nghệ thuật phác lộ cái đẹp nằm ở việc loại bỏ những gì che phủ nó. Vì vậy, Patanjali nói với chúng ta rằng sự toàn vẹn tồn tại trong chúng ta. Công việc của chúng ta là đục đẽo tất cả những gì không phải là bản chất, không phải là Bản thân (Self) mình, để làm lộ ra sự toàn vẹn.

Nhiều người chúng ta học yoga vì gặp một khó khăn nào đó trong cuộc sống. Với một số người, đó là vấn đề sức khỏe, như bị đau lưng hoặc đầu gối. Với người khác, đó là vấn đề cảm xúc, như bị trầm cảm. Với người khác nữa, thì đó là vấn đề tìm kiếm triết lý, như cảm thấy cuộc sống thiếu ý nghĩa. Hầu hết chúng ta có tổng hợp nhiều lý do. Tuy nhiên, thường việc chúng ta tìm đến yoga là do kì vọng yoga có thể giải quyết vấn đề, loại trừ nỗi đau, và, quan trọng nhất là đảm bảo  rằng chúng sẽ không tái diễn. Như tôi phát hiện thông qua trải nghiệm với cơn nóng giận của mình, không gì có thể vượt qua sự thật.

Dù  tập yoga đương nhiên có thể giúp xoa dịu cái lưng đau của chúng ta và làm tinh thần chúng ta phấn khởi, nhưng nó không thể giúp chúng ta miễn nhiễm trước nỗi đau mà cuộc sống sẽ đem lại, như mất người thân yêu, bệnh tật, tuổi già, không có được điều mình muốn – hoặc thậm chí là có được điều mình muốn. Nếu yoga không đảm bảo một cuộc đời không đau đớn, vậy thì tập làm gì? Tôi nhận ra rằng ở trong “trạng thái yoga” giúp giảm đau khổ, đặc biệt là đau khổ gây ra do tách rời với sự toàn vẹn của bản thân tôi.

Khổ (Suffering) khác với đau (pain). Khổ gây ra vì phản ứng cảm xúc mà chúng ta tạo ra trước nỗi đau. Bằng cách nhận thức được cảm xúc và suy nghĩ của chúng ta về cơn đau, nỗi khổ của chúng ta sẽ giảm nhẹ. Con đường đạt đến sự nhận thức đó là thông qua sự chú ý liên tục, ghi nhớ rằng mỗi khoảnh khắc đều thiêng liêng và có khả năng giúp ta chuyển hóa bản thân. Sự ý thức này là tada, hay “trạng thái yoga” mà Patanjali nói tới.

Từ quan điểm này, tìm kiếm tâm linh không phải là việc chúng ta làm bằng cách hướng ra bên ngoài, mà là nhận thức từ bên trong. Tập yoga trong cảm xúc sâu sắc nhất chính là cam kết phát triển sự nhận thức bằng cách quan sát chính mình: suy nghĩ của mình, lời nói của mình, và hành động của mình. Có nhiều kĩ thuật yoga hỗ trợ chúng ta trong quá trình luyện tập, như các động tác, cách thở, và thiền định. Nhưng những thứ này không phải là cứu cánh, mà là phương tiện để đạt đến Bản thân (Self).

Sự bắt đầu thực sự của quá trình rèn luyện tâm linh trở nên rõ ràng khi chúng ta nhận trách nhiệm với bản thân mình, tức là, khi chúng ta thừa nhận rằng cuối cùng cũng không có câu trả lời nào khác nằm ngoài bản thân ta, và không một đạo sư, không một bậc thầy, không một triết lý nào có thể giải quyết được vấn đề trong cuộc sống của chúng ta. Họ chỉ có thể gợi ý, hướng dẫn và truyền cảm hứng. Chính chúng ta phải đặt quyết tâm sống với trái tim rộng mở và cam kết đến từng chi tiết cuộc sống hàng ngày để tự chuyển hóa bản thân. Khi chúng ta mở ra với giây phút hiện tại, chúng ta sẽ tinh tiến. Vào những lúc này, chúng ta không phải đi trên con đường tâm linh: chúng ta chính là con đường tâm linh.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s